Scheuren in de muur: wanneer is het ernstig?
De meeste scheuren in een muur zijn onschuldig. Krimpscheuren in stucwerk zijn dun, grillig en veranderen niet meer. Zorgelijk wordt het als een scheur breder is dan ongeveer vijf millimeter, schuin door het metselwerk loopt, aan één kant breder is dan aan de andere, of als hij aantoonbaar groeit. Dat patroon wijst op beweging in de fundering. Hieronder leest u hoe u het verschil zelf vaststelt en wanneer het verstandig is om te laten kijken.
Welke scheuren zijn onschuldig?
Haarscheurtjes in stuc- of pleisterwerk ontstaan bijna altijd door krimp en temperatuurwisselingen. U herkent ze aan hun geringe breedte, aan het feit dat ze alleen in de afwerklaag zitten en niet in de stenen erachter, en aan hun grillige verloop.
Ook rond raam- en deuropeningen is een fijne scheur gebruikelijk. Daar zitten de zwakke plekken van een muur, en materiaal dat werkt zoekt daar de uitweg.
Welke scheuren wijzen op een verzakking?
Er zijn vier kenmerken die samen een duidelijk signaal geven:
- De scheur loopt schuin. Trapsgewijs door de voegen van het metselwerk, vaak vanaf een hoek van een raam of deur omhoog of omlaag.
- De scheur is wigvormig. Aan de bovenkant duidelijk breder dan aan de onderkant, of andersom. Dat betekent dat een deel van de muur kantelt ten opzichte van een ander deel.
- De scheur gaat door het metselwerk heen. Niet alleen de afwerklaag, maar de stenen en voegen zelf.
- De scheur groeit. Dit is het belangrijkste kenmerk en tegelijk het enige dat tijd kost om vast te stellen.
Komen er andere verschijnselen bij, zoals deuren die klemmen, een vloer die merkbaar afloopt of kozijnen die scheef in de sponning staan, dan versterkt dat het vermoeden.
Hoe meet ik of een scheur groeit?
Dit kunt u zelf doen en het scheelt een hoop onzekerheid. Zet met potlood een streepje dwars over de scheur, schrijf de datum erbij en meet de breedte op precies dat punt met een schuifmaat of een liniaal met millimeterverdeling. Fotografeer het met een muntstuk ernaast voor de schaal. Herhaal dit elke maand, een half jaar lang.
Blijft de breedte gelijk, dan is de beweging tot stilstand gekomen en is er meestal geen haast. Neemt de breedte toe, dan heeft u iets in handen wat de moeite waard is om te laten beoordelen, en u heeft meteen het bewijsmateriaal.
Waarom verzakt een fundering?
De ondergrond in een deel van Gelderland bestaat uit rivierklei en zandpakketten die zich niet overal gelijk gedragen. Een aantal veelvoorkomende oorzaken:
- Een wisselende grondwaterstand. Vooral bij oudere panden op houten palen is een langdurig lage stand ongunstig.
- Verschil in belasting. Een aanbouw of serre die anders gefundeerd is dan het hoofdgebouw, zakt in een ander tempo.
- Werkzaamheden in de buurt. Graafwerk, bronbemaling of zwaar bouwverkeer vlak naast een pand.
- Uitdroging van klei. Bomen dicht op de gevel onttrekken in droge zomers veel vocht aan de bodem.
Wat kost het om dit te laten onderzoeken?
Een eerste beoordeling ter plaatse is iets anders dan een volledig funderingsonderzoek. Bij een beoordeling kijkt een vakman naar het scheurbeeld, de stand van vloeren en kozijnen en de situatie rond het pand. Dat geeft antwoord op de vraag of verder onderzoek nodig is.
Die beoordeling is de goedkoopste stap. Een volledig funderingsonderzoek met proefsleuven of grondboringen kost een veelvoud daarvan, omdat er graafwerk en laboratoriumbepalingen bij komen. Wat het in een concreet geval wordt, hangt af van de bereikbaarheid van de fundering, het bouwjaar en of er tekeningen beschikbaar zijn.
Een eerlijk bedrag is zonder het pand te kennen niet te geven. Vraag daarom een offerte op bij een bouwkundige of bij een onderzoeksbureau dat is erkend door het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek, en laat u vooraf vertellen welke stappen in de prijs zitten.
Wat kunt u zelf doen en wat niet?
Een scheur dichtsmeren voordat u weet waar hij vandaan komt is de meest gemaakte fout. U maakt daarmee het enige meetinstrument onbruikbaar dat u had. Bovendien scheurt een reparatie die op beweging staat binnen een jaar weer open, meestal net naast de oude scheur.
Wat wel verstandig is: houd de afwatering rond het pand in orde, zorg dat regenwater van de gevel af loopt, en houd grote bomen op afstand van de fundering. Dat zijn ingrepen die de situatie niet verslechteren.
Wanneer moet u iemand laten kijken?
Bel als de scheur breder is dan vijf millimeter, als hij in een half jaar aantoonbaar is gegroeid, als deuren of ramen zijn gaan klemmen, of als u scheuren aan meerdere gevels tegelijk ziet. In die gevallen is wachten duurder dan kijken: hoe verder een verzakking komt, hoe ingrijpender het herstel.
Twijfelt u, stuur dan foto's met de datum en de gemeten breedte erbij. Op basis daarvan kunnen wij vaak al zeggen of een bezoek zinvol is. Wij werken in Zevenaar, Arnhem, Nijmegen, Doetinchem, Ede en Apeldoorn en omstreken.
Foto's kunt u mailen naar info@projectbouwaannemers.nl. Bellen kan ook, op 0316 234128.
Veelgestelde vragen
Is een scheur in de muur altijd een funderingsprobleem?
Nee. Verreweg de meeste scheuren zijn krimpscheuren in de afwerklaag en hebben geen bouwkundige betekenis. Pas als een scheur schuin door het metselwerk loopt, wigvormig is en groeit, is de fundering een serieuze verdachte.
Hoe breed mag een scheur zijn?
Als vuistregel geldt dat scheuren tot ongeveer een millimeter zelden een probleem vormen, en dat boven de vijf millimeter beoordeling verstandig is. Belangrijker dan de breedte op één moment is of de scheur in de loop van de tijd toeneemt.
Kan ik een scheur zelf repareren?
Repareer pas als vaststaat dat de beweging gestopt is, anders komt de scheur terug. Meet daarom eerst een half jaar. Zit er beweging in, dan pakt u de oorzaak aan en niet het gevolg.
Dekt mijn verzekering funderingsschade?
Schade door geleidelijke verzakking valt doorgaans buiten de opstalverzekering, omdat het geen plotselinge gebeurtenis is. Bij schade door werkzaamheden van derden ligt dat anders. Vraag het na bij uw verzekeraar en leg uw meetgegevens erbij.
Wie beoordeelt een scheur in de muur?
Een bouwkundige of een onderzoeksbureau dat is erkend door het Kennis Centrum Aanpak Funderingsproblematiek. Die kijkt naar het scheurbeeld, de stand van vloeren en kozijnen en de situatie rond het pand, en zegt of verder onderzoek nodig is.
Klaar om te starten?
Neem vrijblijvend contact op en ontdek wat Projectbouw Aannemers B.V. voor uw project kan betekenen.